Khủng hoảng năng lượng Trung Đông khiến nhiều hãng hàng không đang chịu sức ép rất lớn

By khoiit 26/05/2026

Châu Âu hiện được xem là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi vừa phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu hàng không từ Trung Đông, vừa phải duy trì nhiều đường bay quốc tế đi qua khu vực đang xảy ra xung đột.

Cuộc khủng hoảng năng lượng tại Trung Đông đang tạo ra làn sóng chấn động mới đối với ngành hàng không toàn cầu khi giá nhiên liệu tăng vọt, không phận bị hạn chế và chi phí khai thác leo thang. Hàng loạt hãng hàng không buộc phải cắt giảm chuyến bay, thu hẹp tải cung ứng và tái cấu trúc kế hoạch vận hành để ứng phó với áp lực ngày càng lớn.

Giá nhiên liệu leo thang, hàng không toàn cầu lao đao

Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng không Cirium, các hãng bay trên thế giới đã cắt giảm khoảng 2 triệu ghế cùng hơn 12.000 chuyến bay trong lịch khai thác tháng 5-2026 nhằm hạn chế tác động từ chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Châu Âu hiện được xem là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi vừa phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu hàng không từ Trung Đông, vừa phải duy trì nhiều đường bay quốc tế đi qua khu vực đang xảy ra xung đột.

Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy nguồn cung nhiên liệu bay vào châu Âu đang bị gián đoạn đáng kể do căng thẳng tại eo biển Hormuz. Điều này làm dấy lên nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không trong thời gian tới nếu xung đột tiếp tục kéo dài và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng hàng hải toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Lufthansa trở thành một trong những hãng hàng không chịu áp lực lớn nhất. CEO Carsten Spohr cho biết giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong thời gian ngắn sau các biến động tại Trung Đông.

Để giảm áp lực tài chính, hãng dự kiến cắt khoảng 20.000 chuyến bay chặng ngắn trong lịch bay mùa hè. Chi phí nhiên liệu của Lufthansa được dự báo có thể tăng thêm tới 1,7 tỉ euro trong năm nay, dù hãng đã chủ động phòng hộ giá cho hơn 80% nhu cầu nhiên liệu.

Hàng loạt hãng bay siết khai thác, tăng phụ phí nhiên liệu

Không chỉ các hãng hàng không truyền thống, nhóm hãng giá rẻ tại châu Âu cũng bắt đầu thu hẹp hoạt động.

Transavia giảm khoảng 2% số chuyến bay trong tháng 5 và tháng 6, trong khi Ryanair cắt mạnh tần suất khai thác tại Berlin nhằm giảm áp lực chi phí vận hành.

Air France – KLM đang xem xét áp dụng phụ phí nhiên liệu lên tới 50 euro đối với các chuyến bay đường dài. EasyJet và Ryanair cũng cảnh báo giá vé máy bay có thể tiếp tục tăng nếu thị trường nhiên liệu chưa sớm hạ nhiệt.

Tại châu Á, áp lực không chỉ đến từ giá nhiên liệu tăng cao mà còn do nhiều hãng hàng không phải thay đổi lộ trình bay để tránh các vùng không phận bất ổn ở Trung Đông. Điều này khiến thời gian bay kéo dài, mức tiêu hao nhiên liệu lớn hơn và chi phí khai thác tăng mạnh.

AirAsia X của Malaysia đã tăng giá vé tới 40%, đồng thời cắt giảm khoảng 10% chuyến bay và đóng các đường bay kém hiệu quả. Thai Airways cũng giảm gần một phần ba số ghế cung ứng để hạn chế rủi ro tài chính trong mùa cao điểm.

Trong khi đó, Air India phải cắt giảm nhiều đường bay quốc tế do hạn chế không phận và chi phí nhiên liệu ở mức kỷ lục. Các hãng lớn như Cathay Pacific và Singapore Airlines cũng đang điều chỉnh chiến lược khai thác các đường bay dài sang châu Âu nhằm tối ưu hiệu quả vận hành.

Ngành hàng không bước vào giai đoạn tái cấu trúc mới

Khác với giai đoạn đại dịch COVID-19 khi nhu cầu đi lại sụt giảm nghiêm trọng, cuộc khủng hoảng hiện nay xảy ra trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng không toàn cầu vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, tốc độ tăng chi phí vận hành quá nhanh đang đẩy nhiều hãng bay vào tình thế khó khăn chưa từng có.

Theo dữ liệu do Chính phủ Mỹ công bố ngày 6-5, các hãng hàng không Mỹ đã chi nhiều hơn 56,4% cho nhiên liệu máy bay trong tháng 3-2026 — thời điểm ngay sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu.

Tổng chi phí nhiên liệu của các hãng hàng không Mỹ trong tháng 3 lên tới 5,06 tỉ USD, tăng mạnh so với mức 3,23 tỉ USD của tháng trước và cao hơn khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2025.

Chi phí nhiên liệu leo thang đang buộc nhiều hãng hàng không phải hạ thấp hoặc hủy bỏ hoàn toàn dự báo tài chính cho năm 2026. Giá dầu biến động mạnh đang tác động trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng duy trì dòng tiền của toàn ngành.

Tại Bắc Mỹ, Spirit Airlines là ví dụ điển hình cho áp lực tài chính hiện nay. Hãng cho biết kế hoạch thoát khỏi tình trạng phá sản vào giữa năm đã bị phá vỡ do chi phí nhiên liệu tăng đột biến. Chỉ trong hai tháng 3 và 4-2026, Spirit Airlines phải chi thêm khoảng 100 triệu USD cho nhiên liệu, khiến nguy cơ tái cấu trúc và phá sản tiếp tục gia tăng.

Nhiều hãng hàng không lớn tại Mỹ cũng đã cắt giảm kế hoạch tăng trưởng và thu hẹp mạng bay trong năm nay. Các hãng giá rẻ tại Mỹ thậm chí đã đề nghị Bộ Giao thông vận tải Mỹ hỗ trợ gói cứu trợ trị giá 2,5 tỉ USD nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu tăng cao.

Tại châu Đại Dương, Air New Zealand cảnh báo có thể ghi nhận khoản lỗ lớn nhất trong vòng bốn năm do giá nhiên liệu tăng mạnh. Hãng đang phải tăng giá vé, cắt giảm tải cung ứng và cân nhắc hoãn nhận thêm tàu bay mới để bảo toàn dòng tiền.